Οι Άγιοι Βασιλείς: Θεοδώρα και Κωνσταντίνος

Στην παράδοση της Εκκλησίας η εξουσία δεν αποτελεί ποτέ αυτοσκοπό ούτε δικαίωμα απόλυτης κυριαρχίας. Είναι διακονία, ευθύνη και δοκιμασία, η οποία κρίνεται μέσα στον χρόνο και φανερώνεται τελικά ενώπιον του Θεού. Ο άρχοντας δεν καλείται απλώς να κυβερνήσει, αλλά να υπηρετήσει· να γνωρίζει ότι κάθε τιμή, κάθε δύναμη και κάθε ανθρώπινη δόξα είναι πρόσκαιρη.

Αναστοχαζόμαστε την πνευματική σημασία της βασιλείας μέσα από δύο μεγάλες μορφές της εκκλησιαστικής ιστορίας: τον Μέγα Κωνσταντίνο και την Αγία Θεοδώρα της Άρτας. Δύο πρόσωπα διαφορετικών εποχών, τα οποία φανερώνουν με τον δικό τους τρόπο ότι η εξουσία αποκτά αληθινό νόημα μόνο όταν μεταμορφώνεται σε προσφορά, ταπείνωση και ευθύνη απέναντι στον άνθρωπο και στον Θεό.

Η βυζαντινή παράδοση διασώζει έναν συγκλονιστικό συμβολισμό: όταν πέθαινε ένας αυτοκράτορας, ένας κήρυκας τον καλούσε να εγκαταλείψει το στέμμα, διότι τον καλούσε «ὁ Βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων καὶ Κύριος τῶν κυριευόντων». Η εικόνα αυτή συμπυκνώνει μια θεμελιώδη αλήθεια της χριστιανικής πολιτικής θεολογίας: καμία ανθρώπινη δύναμη δεν είναι απόλυτη και καμία επίγεια δόξα δεν διαρκεί αιώνια.

Ένα στοχαστικό βλέμμα στην ιστορία του Βυζαντίου και στο διαχρονικό ερώτημα της εξουσίας, της ταπείνωσης, της ευθύνης και της αληθινής βασιλείας.

Οι Άγιοι Βασιλείς: Θεοδώρα και Κωνσταντίνος - Σεβ. Μητροπολίτης Άρτης κκ. Καλλίνικος