Οι Πατριαρχικές και Σταυροπηγιακές μονές

Με τον κ. Αλέξανδρο Λιαρμακόπουλο, επικούρο καθηγητή της νομικής σχολής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου.

Αυτοκράτορας, Πατριάρχης, Εξουσία, Δικαιοδοσία, Μονές, Σταυροπήγια, Εκκλησιολογική αρχή: λέξεις που σημαδεύουν την πορεία της βυζαντινής εκκλησιαστικής ιστορίας. Στην καρδιά της ανατολικής χριστιανοσύνης, η δυναμική σχέση ανάμεσα στον αυτοκράτορα και τον πατριάρχη διαμόρφωσε όχι μόνο την πολιτική πραγματικότητα, αλλά και την εκκλησιολογική πράξη.

Στον πυρήνα του προβλήματος βρίσκεται η εκκλησιολογική αρχή: μέσα στα όρια μιας επισκοπής, μόνο ο επίσκοπος είναι ο κυριάρχης και αρμόδιος για κάθε εκκλησιαστική υπόθεση. Ωστόσο, στο Βυζάντιο αναπτύχθηκε το φαινόμενο μοναστηριών που δεν υπάγονταν στον τοπικό επίσκοπο, αλλά κατευθείαν στον πατριάρχη ή στον ίδιο τον βασιλιά. Έτσι γεννήθηκαν οι πατριαρχικές και βασιλικές μονές, θεσμοί που, ενώ πρόσφεραν κύρος και ισχύ, ταυτόχρονα διέσπασαν την κανονική ενότητα.

Οι Πατριαρχικές και Σταυροπηγιακές μονές - κ. Αλέξανδρος Λιαρμακόπουλος