Με τον Θεοφ. Επίσκοπο Χααψάλου κ.κ. Δαμασκηνό
Η ιστορία της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Εσθονία είναι μια ιστορία βάθους, δοκιμασίας και ελπίδας. Η ορθόδοξη παρουσία στη χώρα έχει μακρά διαδρομή, που συνδέεται με την ιεραποστολή, τη ζωή των κοινοτήτων και τη δύσκολη πορεία ενός λαού μέσα σε αλλεπάλληλες ιστορικές μεταβολές.
Σημαντικός σταθμός υπήρξε το 1923, όταν το Οικουμενικό Πατριαρχείο παραχώρησε αυτόνομο καθεστώς στην Εκκλησία της Εσθονίας, όπως και στην Εκκλησία της Φινλανδίας. Η πορεία αυτή διακόπηκε βίαια κατά τη σοβιετική κατοχή. Η αυτόνομη Εκκλησία διαλύθηκε, ναοί έκλεισαν, κληρικοί διώχθηκαν ή χάθηκαν και η εκκλησιαστική ζωή πληγώθηκε βαθιά από το κομμουνιστικό καθεστώς.
Ωστόσο, η παράδοση δεν εξαφανίστηκε. Διατηρήθηκε ζωντανή στην εξορία και επέστρεψε ως μνήμη, ευθύνη και δυνατότητα ανασυγκρότησης μετά την πτώση του καθεστώτος. Μετά το 1991, η επανίδρυση της αυτόνομης Εκκλησίας υπό το Οικουμενικό Πατριαρχείο άνοιξε έναν νέο δρόμο, αλλά και νέες δυσκολίες, καθώς η εκκλησιαστική πραγματικότητα της χώρας παραμένει σύνθετη.
Σε μια κοινωνία βαθιά εκκοσμικευμένη, η Ορθοδοξία καλείται να μαρτυρήσει όχι με θόρυβο, αλλά με υπομονή, σταθερότητα και πνευματική παρουσία. Η ίδρυση μοναστηριών, η θεολογική παιδεία και η αύξηση των βαπτίσεων φανερώνουν ότι, ακόμη και μετά από μεγάλες ιστορικές πληγές, η Εκκλησία μπορεί να αναγεννά ζωή. Μια συζήτηση για την Εκκλησία της Εσθονίας, τη μνήμη των διωγμών και την ελπίδα της ανασυγκρότησης.
Η εσθονική Εκκλησία πέρασε δύσκολα χρόνια – Θεοφ. Επίσκοπος Χααψάλου κ.κ. Δαμασκηνός
